Portal
Historia
12.10.2012
grafika

Historia Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej

w Nakle N. Not.

Druga połowa XIX w. była początkiem narodzin nowego typu bibliotek – powszechnych, ludowych i oświatowych, których wspólną cechą był masowy i publiczny charakter. Przyczyniały się one do budzenia poczucia odrębności i dumy narodowej, szczególnie na Pomorzu, Śląsku i w Wielkopolsce. W Nakle n. Not. za pierwszą bibliotekę powszechną można uznać Czytelnię Ludową, która swą działalność rozpoczęła już w 1876 r. Jej celem było szerzenie oświaty wśród mieszkańców miasta, rozpowszechnianie książek, a przede wszystkim walka z pruskim zaborcą poprzez rozbudzenie poczucia polskości. W 1906 r. powstała Czytelnia dla Kobiet dysponująca księgozbiorem liczącym 900 woluminów. Spełniała ona ważną rolę w upowszechnianiu języka polskiego, krzewieniu kultury narodowej, dzielnie przeciwdziałała prądom germanizacyjnym. II wojna światowa przerwała proces rozwoju bibliotek – w Nakle i w całej Polsce. Ich zasoby zostały całkowicie zniszczone. Ogółem straty w zbiorach bibliotecznych województwa pomorskiego były największe w całej Polsce i wynosiły 97,5%.

Po wojnie, w 1945 r. zaczęto organizować i tworzyć biblioteki od podstaw. W dniu 17 kwietnia 1946 r. wydany został przez Krajową Radę Narodową dekret o bibliotekach i zbiorach bibliotecznych, w którym po raz pierwszy w historii Polski uznano zbiory biblioteczne za narodowe mienie kulturowe, służące całemu społeczeństwu. Po wyzwoleniu działania związane z tworzeniem bibliotek publicznych nie ominęły Nakła n. Not. Dnia 20 września 1946 r. z inicjatywy Komisji Oświaty przy Zarządzie Miejskim odbyło się otwarcie pierwszej w Nakle placówki upowszechniania kultury – Biblioteki Miejskiej Świetlicy Powszechnej. Uroczystego otwarcia dokonał starosta powiatu wyrzyskiego – Borowski w obecności burmistrza Kubiszewskiego oraz licznie zgromadzonych mieszkańców.Nakielska książnica podporządkowana została administracyjnie Bibliotece Powiatowej w Wyrzysku, która sprawowała nad nią nadzór fachowy, wydawała zalecenia w zakresie organizacji i metod pracy oraz kontrolowała ich wykonanie.

Zlokalizowana przy ul. Rynek 6 biblioteka liczyła wówczas 200 woluminów, a już na koniec 1947 r. było ich 650, z których korzystało 94 czytelników. Biblioteka pobierała opłatę za wypożyczanie książek w wysokości 60 zł miesięcznie. Zainteresowania czytelnicze stale rosły i już w 1950 r. placówka zarejestrowała 896 czytelników, 12 280 odwiedzin i 14 086 wypożyczeń, księgozbiory liczyły 4 403 tomy. Systematyczny wzrost zainteresowania książką wśród mieszkańców Nakła wpłynął na rozwój sieci bibliotecznej i poprawę bazy lokalowej.

Dnia 18 grudnia 1965 r. Miejska Biblioteka Publiczna otrzymała nowy lokal – 162 m² przy ul. Dąbrowskiego 20 – 22 ( obecnie mieści się tam Wypożyczalnia Książek dla Dorosłych), a w pomieszczeniach zajmowanych dotychczas uruchomiono filię dla dzieci i młodzieży. W 1973 r. na terenie nowego osiedla mieszkaniowego przy ul. Mroteckiej powstała pierwsza filia dla dorosłych i dzieci – Filia Nr 1. W roku 1975 w bibliotekach było zarejestrowanych ponad 4 000 czytelników i niecałe 130 000 wypożyczeń. W 1976 r. w związku z reformą administracyjną kraju, na mocy zarządzenia Wojewody Bydgoskiego, Miejska Biblioteka Publiczna w Nakle n. Not. przekształcona została w Rejonową Bibliotekę Publiczną. Do sieci bibliotecznej wcielone zostały placówki z gminy Nakło, tj. z Trzeciewnicy, Ślesina i Paterka. Teren działalności RBP w Nakle w zakresie nadzoru i opieki merytorycznej obejmował następujące jednostki terytorialne: miasta i gminy Nakło n. Not. i Mrocza oraz gminy Sadki i Sicienko. W 1976 r. biblioteka posiadała 5 filii bibliotecznych ( 3 wiejskie i 2 miejskie).

Od 1979 r. swą działalność rozpoczęła specjalistyczna Filia Społeczno – Polityczna przy ul. Staszica, która od 1993 r. działa jako Filia Ogólna i mieści się na Os. Łokietka. W 1980 r. powstała filia w Szpitalu Miejskim, a w roku 1985 w Potulicach. W latach 1987 – 1990 działało już 9 filii ( 5 miejskich i 4 wiejskie). Wraz z rozwojem sieci bibliotecznych wzrastał księgozbiór. W 1976 r. wynosił niecałe 48 000 woluminów, a już w 1989 r. ponad 100 000.
Przekształcenia ustrojowe w państwie po 1989 r. wpłynęły także na zmiany w kulturze. Reforma samorządowa z 1990 r. spowodowała, że Rejonowa Biblioteka Publiczna w Nakle, podobnie jak wszystkie biblioteki publiczne stopnia podstawowego, znalazła się w gestii samorządu terytorialnego. Zmniejszył się zasięg terytorialny opieki merytorycznej obejmujący tylko biblioteki miasta i gminy Nakła n. Not. Uchwała Nr XXXVI/282/93 Rady Miejskiej w Nakle n. Not. z dnia 25 listopada 1993 r. zmieniła nazwę biblioteki z Rejonowej Biblioteki Publicznej na Bibliotekę Publiczną w Nakle n. Not. Placówkę wpisano do Rejestru Instytucji Kultury Gminy Nakło n. Not. pod pozycją nr 1. Początek lat 90., to w Polsce okres głębokiej inflacji, której skutki odczuły także placówki kultury. W Nakle n. Not. w 1990 i 1991 r. zamknięto dwie filie biblioteczne. W 1992 r. z części księgozbioru Filii Społeczno – Politycznej utworzono punkt biblioteczny, który w 1997 r. stał się samodzielną placówką działającą jako Filia Ogólna Nr 2.

Wprowadzona od stycznia 1999 r. reforma administracyjna kraju przywróciła trójstopniowy podział terytorialny i zmniejszyła liczbę województw. Nakło n. Not. znalazło się w województwie kujawsko – pomorskim i zostało stolicą powiatu nakielskiego. W ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, szczegółowo określono zadania bibliotek gminnych, powiatowych i wojewódzkich. W art.19 ust. 3 znowelizowanej ustawy zawarto postanowienie, że powiat organizuje i prowadzi co najmniej jedną powiatową bibliotekę publiczną.W kwietniu 2001 r. Rada Powiatu Nakielskiego, a w czerwcu Rada Miejska w Nakle n. Not. przyjęły uchwały w sprawie powierzenia wykonywania zadań biblioteki powiatowej Bibliotece Publicznej w Nakle n. Not. W lipcu zostało podpisane w tej sprawie odpowiednie porozumienie między Zarządem Powiatu Nakielskiego a Zarządem Gminy Nakło n. Not. Biblioteka zmieniła nazwę na „Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna w Nakle n. Not”. Zwiększył się obszar działalności PiMBP w Nakle w zakresie opieki merytorycznej i metodyczno – instruktażowej obejmując 24 placówki biblioteczne miast i gmin: Nakło n. Not., Kcynia, Szubin, Mrocza i gminy Sadki. Uchwałą Nr XXXIX /471/2001 Rady Miejskiej w Nakle n. Not. z dnia 29 czerwca 2001 r. nadano Statut Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Nakle n. Not. W 2006 r. wprowadzono do niego zmiany, które były podyktowane koniecznością dostosowania jego zapisów do istniejącego prawa tj. Ustawy o samorządzie gminnym, Ustawy o finansach publicznych oraz Ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Rok 2008 przyniósł zmiany w sieci bibliotecznej miasta i gminy Nakło n. Not. Uchwałą Nr XXVI /349/2008 z dnia 28 sierpnia 2008 r. Rada Miejska podjęła decyzję o likwidacji Filii Nr 2 na Os. Chrobrego 16 z dniem 1 stycznia 2009 r. W styczniu 2009 r. zostało też renegocjowane porozumienie w sprawie powierzenia Powiatowej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Nakle n. Not. zadań powiatowej biblioteki publicznej dla Powiatu Nakielskiego. Nowe zapisy określają między innymi, minimalną dotację dla powiatowej książnicy w wysokości 70 000 zł rocznie.


Opracowała Wioletta Sęk

Wyślij link mailem
WYPOWIEDZ SIĘ
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
katalog online.jpg
ebooki.jpg
godziny otwarcia bibliotek.jpg
co gdzie kiedy.jpg
książka na telefon3.jpg
zaproponuj zakup4.jpg
blechacz.jpg
regionalia.jpg
facebook.jpg
polona.jpg
w bibliotece.jpg
bm pri pcz.jpg
pzb.jpg